Chương 25: Mai gia thư viện (6)
Trần Nguyên Chỉ trở về thư viện đúng vào dịp may: hai ngày sau là buổi nhã tập tổ chức mỗi tháng một lần, do học trò thay phiên chủ trì, luận thơ hoặc biện kinh. Lần này vừa khéo đến lượt Từ Văn Uyên, chủ đề chàng chọn là “Bàn về nghĩa và lợi của người quân tử”.
Mọi người quây quần ngồi một vòng. Chu Kỷ Hành cố ý dẫn một điển cố hiếm lạ để tranh biện, Từ Văn Uyên không hiểu ý trong đó, bầu không khí có lúc trở nên căng thẳng. Đúng lúc ấy, Lý Ngạn đứng dậy, trước tiên khen “Chu công tử kiến văn quảng bác, khiến người ta khâm phục”, sau đó chuyển hướng, dẫn ra một phen nghị luận khéo léo rằng “người quân tử trọng nghĩa nhưng cũng cần thông hiểu lợi, lợi nước lợi dân mới là đại nghĩa”.
Chàng hiếm khi mở lời, lập tức khiến cả trường tán thưởng.
Xem ra Lý Ngạn đã quan sát đủ rồi, tiếp theo chính là lúc thể hiện tài hoa của bản thân.
Trần Nguyên Chỉ khẽ cười, mở miệng bằng giọng không lớn nhưng đủ để mọi người nghe rõ: “Công tử thật là bậc quân tử, phân biệt ‘nghĩa’ và ‘lợi’ thật thỏa đáng, đúng là chỗ nào cũng có thể thành văn chương.”
“Ồ?” Lý Ngạn nhướng mày nhìn sang, “Lẽ nào Trần tiểu thư cho rằng ‘nghĩa’ và ‘lợi’ như nước với lửa, nhất định phải phân rạch ròi mới tính là chân thành?”
Trần Nguyên Chỉ lại cười, giơ tay ra hiệu cho Lý Ngạn nói tiếp.
Lý Ngạn khẽ ngừng một chút: “Kinh Dịch có câu: ‘Lợi giả, nghĩa chi hòa dã.’ Lại nói: ‘Hà dĩ tụ nhân? Viết tài.’ Có thể thấy thánh hiền xưa không kiêng nói đến ‘lợi’. Chỉ có điều cầu loại lợi gì? Là lợi riêng của một mình, hay là công lợi cho xã tắc? Làm việc gì gọi là nghĩa? Là câu nệ tiểu tiết mà giữ tiểu nghĩa, hay là tùy cơ ứng biến, vì đại cục mà giữ đại nghĩa?”
Trần Nguyên Chỉ nhìn sang: “Nếu hành ‘đại nghĩa’, mưu ‘công lợi’, mà phải khiến mọi người đều cảm thấy mình là người thắng, không ai bị tổn hại, vậy thì khi ‘đại nghĩa’ thật sự cần hy sinh ‘lợi’ của một bộ phận người, thậm chí cần có người đứng ra gánh lấy tiếng ‘bất nghĩa’, thì nên chọn thế nào?”
Nàng nói xong, Từ Văn Uyên đứng trên đài sáng mắt lên, gần như tất cả mọi người đều quay đầu nhìn nàng.
Lẽ nào… Trần Nguyên Chỉ không biết thân phận của Lý Ngạn?
Sao nàng lại nhắm vào chàng như vậy?!
Điên rồi chăng?
Trần Nguyên Chỉ đâu chỉ là “điên”, chỉ nghe nàng nói tiếp: “Thương Ưởng biến pháp, làm nước Tần mạnh mà đắc tội quý tộc; Phạm Trọng Yêm tân chính, lợi nước mà chọc giận quyền quý. Việc họ làm có thể gọi là đại nghĩa công lợi, nhưng lại không thể ‘khiến mọi người đều được lợi’. Theo ý kiến của Ẩn Chu công tử, họ làm đúng hay không đúng?”
Mai Trúc Khanh trong lòng thắt lại, vội vàng nhìn sắc mặt Lý Ngạn.
Quả nhiên thấy mặt chàng thoáng tái đi, bàn tay giấu trong tay áo cũng vô thức nắm chặt.
Trần Nguyên Chỉ lấy các danh thần ngàn đời làm ví dụ, dù thế nào Lý Ngạn cũng phải thừa nhận, bởi phản bác tức là phủ nhận những nhà cải cách được công nhận là dám chạm vào lợi ích. Hiện giờ chàng còn chưa dám đánh cược phản ứng của người khác, đành cắn răng gật đầu: “Đương nhiên là… đúng.”
Trần Nguyên Chỉ thong thả cười, không mở lời nữa.
Người ngoài có lẽ không hiểu, nhưng Ngu Hàn nhất định sẽ nhìn lại con người Lý Ngạn.
Tứ hoàng tử vốn không phải người được xem trọng; nếu ngay cả tài học và nhân phẩm cũng kém một bậc, thì thật sự không đáng để đặt cược.
Tranh ngôi? Nhưng phải đánh cược cả vận mệnh gia tộc, ai dám liều?
Bị một cô gái nhỏ nói vài ba câu đã không còn lời đáp, nếu truyền đến tai các nhà khác, e rằng chỉ có thể lắc đầu.
Ánh mắt Ngu Hàn lại chuyển sang Trần Nguyên Chỉ.
Cô gái này quả nhiên không đơn giản, dám đối đầu với hoàng tử? Lẽ nào Ngự sử phủ thật sự đã theo Thất hoàng tử?
Nhưng với ánh mắt và tài hoa của cô ta, không thể không nhìn ra Thất hoàng tử là người ít có khả năng nhất trong các hoàng tử. Lý Lẫm không có mẫu tộc chống lưng, Thịnh Đế lại vô cùng ghét bỏ, càng không có đại gia tộc nào chọn hắn. Vậy mà… Ngự sử phủ vẫn muốn trói buộc với hắn sao…
Đêm ấy, thư nhà các nhà gửi vào Mai gia thư viện. Ngu Hàn cầm tờ giấy mỏng đứng trước cửa sổ, vẻ mặt thoáng ngẩn ngơ.
Thư rất ngắn, chỉ một dòng, do chính phụ thân Ngu Hàn viết: “Tin trong cung, Thất hoàng tử đã về, an trí tại thiên điện phía đông cung Trùng Hoa. Cẩn thận quan sát.”
Chu Kỷ Hành ở viện bên cạnh cũng nhận được thư nhà, chỉ nói: “Thư viện không phải chốn thanh tịnh, cẩn ngôn thận hành, lấy học nghiệp làm trọng, tạm thời chớ dính vào tranh chấp.”
Bạch Diệu Tuyết xem thư xong liền đốt, bước ra sân ngắm trăng, bỗng cười, lẩm bẩm: “Thì ra là vậy…”
Nha hoàn của nàng tuổi còn nhỏ, nghe không hiểu nhị tiểu thư nói gì, đành đứng bên cạnh hầu. Chỉ thấy Bạch Diệu Tuyết quay đầu bảo: “Từ hôm nay, ngươi cứ bám sát Hương Đậu, nàng ta làm gì thì ngươi làm nấy. Hiểu chưa?”
“Vâng, nhị tiểu thư.”
*
Hương Đậu rất vui, vì thấy Trần Nguyên Chỉ xem thư xong liền cười, bèn lập tức bưng đến một bát chè ngọt: “Tốt quá rồi đại tiểu thư, vị Thất hoàng tử điện hạ kia cuối cùng đã về cung.”
Trần Nguyên Chỉ nhướng mày, lẩm bẩm: “Chúng ta vui, người khác chưa chắc đã vui. Đêm nay trong thư viện này chẳng biết có bao nhiêu người mất ngủ.”
Lý Mộ Cẩn về cung sớm hai năm, chứng tỏ Kiều Bái đã biết hắn là con của Kiều Hy; Thịnh Đế cho hắn về cung, chứng tỏ đã có lòng che chở. Thiên điện phía đông cung Trùng Hoa, đó là nơi gần Vô Cực cung nhất. Tin này một khi lan ra, cục diện triều đình e rằng sắp thay đổi.
Vạn gia sẽ không cho phép Lý Mộ Cẩn giành lại thánh tâm, ắt có hành động. Các hoàng tử khác cũng không ngồi yên, tiếp theo sẽ có một thời gian đoán ý Thịnh Đế, ngắn thì vài tháng, dài thì nửa năm. Bởi nửa năm sau, Ngũ hoàng tử Lý Tiêu sẽ thành niên, sau khi cưới chính thất sẽ nhanh chóng được Vạn gia đẩy vào Hộ bộ, tức là học việc dưới trướng phụ thân Ngu Hàn.
Vì vậy, trong nửa năm này Ngu gia buộc phải đưa ra lựa chọn.
Người Lý Ngạn hiện đang tin tưởng là Lục Vũ, từng là học trò của Triệu đại nhân – thầy của chàng, chức Tòng nhị phẩm Thị lang. Triệu đại nhân có rất nhiều học trò, lại là thầy của nhiều hoàng tử, nên bề ngoài Lục gia và Lý Ngạn không qua lại thân thiết.
Có thể coi là một quân cờ ngầm.
Trần Nguyên Chỉ và mọi người năm xưa cũng phải về sau mới biết Lục Vũ là người của Lý Ngạn.
Lục Vũ cẩn trọng, số lần âm thầm giúp đỡ không nhiều, hơn nữa Lục gia trước khi Lý Ngạn lên ngôi luôn giữ thái độ trung lập, thậm chí phần lớn thời gian còn nói đỡ cho Lý Tiêu.
Một mình Kiều Bái khó thành khí hậu, xem ra Ngu gia tạm thời chưa thể bỏ. Thế là Trần Nguyên Chỉ gọi Hương Đậu đến, dặn dò vài câu rồi vỗ tay nàng.
Hương Đậu trước tiên trợn tròn mắt, một lúc lâu sau mới nghiêm túc gật đầu.
Trần Nguyên Chỉ lại nghĩ ngợi, hỏi: “Nha hoàn bên cạnh Bạch nhị tiểu thư tên gì?”
“Bội Vân.”
“Được, nếu Bội Vân cứ đòi đi cùng ngươi, thì ngươi dẫn nàng ta theo.”
“Nô tỳ hiểu rồi.”