Chương 6. Bức tường và khoa học
Trong học đường chỉ có một người thầy, tên là Trương Cảnh Lâm, và mọi giờ giảng đều do một mình ông đảm nhiệm.
Người ngoài đều thấy ông thầy này giỏi giang, cái gì cũng biết. Nhưng Nhậm Tiểu Túc thì vẫn luôn thắc mắc: người ta nói thuật nghiệp hữu chuyên công, sức lực một người có hạn, vậy Trương tiên sinh cũng không thể nào toàn tri toàn năng được chứ?
Nhậm Tiểu Túc xưa nay vốn khác người. Khi nhìn nhận vấn đề, cậu rất thích suy ngẫm, về sau nghe Trương tiên sinh giảng bài mới biết, cái đó gọi là nhìn vấn đề một cách biện chứng.
Nhan Lục Nguyên có lúc rất khó hiểu, bởi vì Nhậm Tiểu Túc thường phản bác quan điểm của Trương Cảnh Lâm, vậy mà hễ có thời gian lại chạy tới nghe ông giảng...
Buổi chiều lúc lên lớp, Nhậm Tiểu Túc cố ý dẫn Nhan Lục Nguyên đi ăn mừng một bữa. Không vì gì khác, chỉ vì sau này cậu đã có thể ngồi trong sân nghe giảng.
Ngày thường ngồi xổm trên đầu tường, cách lớp học quá xa, rốt cuộc vẫn nghe không rõ lắm. Trước kia Trương Cảnh Lâm thích đóng kín cửa sổ khi giảng bài, vì sợ động tĩnh bên ngoài ảnh hưởng đến học trò, khiến mọi người phân tâm.
Nhưng sau khi phát hiện Nhậm Tiểu Túc đang nghe lén, ông bèn để lại một cánh cửa sổ.
Còn bây giờ thì dứt khoát gọi Nhậm Tiểu Túc vào trong sân luôn.
Rất nhiều phụ huynh đang sống trong loạn thế này, đưa con tới học đường không phải để con học hành, mà là để sau này con dễ dàng kết hôn. Nhất là con gái từng đi học, thường có thể gả vào gia đình tử tế.
Thời đại này, biết đọc biết viết, biết tính toán ba chữ số đã là giỏi lắm rồi.
Mọi người đều bận sinh tồn, cơm còn chưa chắc có mà ăn, ai còn quản ngươi có học thức hay không?
Cho nên phần lớn phụ huynh đưa con đi học cũng không có dự tính gì xa xôi. Trấn nhỏ này có người nghèo cũng có người giàu, nơi nào có người thì nơi đó có so bì.
Nhan Lục Nguyên nhìn Nhậm Tiểu Túc vào tạp hóa mua một điếu thuốc có đầu lọc, Lão Vương còn đặc biệt đắc ý nói thuốc ở chỗ mình tuyệt đối không trộn thêm thứ gì, an toàn lắm.
Một điếu hai mươi, vật hiếm thì quý.
Nhan Lục Nguyên khó hiểu hỏi: “Anh, anh mua thuốc làm gì?”
“Thầy của em cho anh vào sân nghe giảng, không đóng học phí thì cũng phải tỏ chút thành ý chứ,” Nhậm Tiểu Túc cười nói: “Anh biết vị Trương tiên sinh này thích hút thuốc.”
Theo Nhậm Tiểu Túc, người khác đã bày tỏ thiện ý thì mình phải đáp lại.
Hai người nhân lúc mọi người ăn trưa thì tới sân sau học đường. Trương tiên sinh đang ăn cải xào, Nhậm Tiểu Túc chủ động cười hì hì đưa thuốc cho ông.
Trương Cảnh Lâm cũng không khách sáo, mà bảo Nhan Lục Nguyên tránh xa một chút: “Cháu đang tuổi lớn, ngửi mùi thuốc không tốt.”
Nhậm Tiểu Túc cảm ơn: “Cảm ơn tiên sinh đã cho con vào trong sân nghe giảng.”
“Hừ,” Trương Cảnh Lâm lấy que diêm dùng để nhóm lửa nấu cơm châm thuốc, rồi khoan khoái nhả một làn khói: “Bây giờ học trò thích nghe giảng như con không nhiều nữa. Muốn nghe thì cứ nghe đi, sau này con đứng ở cửa, nhưng không được vào lớp.”
“Vâng ạ,” Nhậm Tiểu Túc đáp lời: “Tiên sinh, con có một thắc mắc.”
“Nói đi,” Trương Cảnh Lâm có lẽ hiếm khi được hút một điếu thuốc, nên bây giờ Nhậm Tiểu Túc hỏi gì ông cũng không để bụng.
“Tiên sinh từng nói, loài người trước thời tai biến có rất nhiều khoa học kỹ thuật. Loài người chúng ta đâu có chết hết, vậy tại sao bây giờ không thấy những khoa học kỹ thuật đó xuất hiện trở lại?”
Trương Cảnh Lâm nhìn Nhậm Tiểu Túc một cái: “Khoảng thời gian sau tai biến, chính loài người cũng không tính chính xác được mình đã sống lay lắt bao nhiêu năm. Mỗi ngày sống sót đã là tốt lắm rồi, lấy đâu ra người làm học vấn?”
“Nhưng chúng ta hẳn vẫn giữ lại được chút tài liệu chứ? Học một chút thì chẳng phải có thể nhanh chóng tái hiện văn minh sao?” Nhậm Tiểu Túc tò mò.
“Đứt đoạn rồi,” Trương Cảnh Lâm có chút tiếc nuối: “Ta hỏi con, nếu bây giờ ta đưa cho con một bộ tài liệu chế tạo máy bay, con có làm ra được máy bay không?”
“Con có học qua đâu. Tuy có tài liệu thì tiết kiệm được nhiều thời gian, nhưng con cũng phải học từ con số không,” Nhậm Tiểu Túc nói.
“Đúng vậy, bây giờ mọi người đều đang học từ con số không,” Trương Cảnh Lâm nhìn điếu thuốc chỉ còn một nửa của mình, thấy hơi xót, như thể đang do dự hút tiếp hay để dành.
Ông muốn để lại nửa điếu sau này hút, nhưng làm vậy trước mặt Nhậm Tiểu Túc và Nhan Lục Nguyên liệu có mất mặt quá không...
Nhậm Tiểu Túc vẫn thắc mắc: “Chẳng lẽ những năm đó thật sự không có ai vượt qua gian khổ để tiếp tục làm học vấn sao?”
“Không có, đều chết đói rồi,” Trương Cảnh Lâm nói.
“Vậy chẳng lẽ bây giờ những kiến thức đó đều đã đứt đoạn rồi sao?” Nhậm Tiểu Túc không cam lòng.
Lần này Trương Cảnh Lâm nghiêm túc nhìn Nhậm Tiểu Túc, nói đầy ẩn ý: “Chúng nằm trong tay một số ít người.”
...
“Được rồi,” Trương Cảnh Lâm đứng dậy nói: “Chuyện này đừng hỏi nữa, đến giờ lên lớp rồi.”
Nhậm Tiểu Túc quấn lấy hỏi Trương Cảnh Lâm câu cuối cùng: “Tiên sinh, bức tường của Dinh Lũy Tị Nạn chúng ta được xây xong từ khi nào, xây bức tường này để làm gì ạ?”
“Sau tai biến, dã thú hoành hành. Nghe nói rất lâu trước đây còn từng có một đợt côn trùng dữ, loài người bất đắc dĩ phải xây tường cao để ngăn cản nguy hiểm,” Trương Cảnh Lâm giải thích.
“Nhưng phần lớn dã thú cho dù tiến hóa cũng sẽ không chủ động tấn công loài người mà,” Nhậm Tiểu Túc tò mò. Khỉ vẫn ăn chay, chim sẻ vẫn thích ăn ngũ cốc, chúng đâu chủ động ăn thịt người.
Hiện nay Dinh Lũy Tị Nạn số 113 nằm trong “vòng trong” phạm vi sinh tồn của loài người, phần lớn dã thú hung dữ hơn đều bị đẩy ra “vòng ngoài”.
Dinh lũy có số thứ tự càng cao thì càng nguy hiểm. Ví dụ như Dinh Lũy Tị Nạn số 178 trong truyền thuyết, năm nào cũng có không ít người chết vì xua đuổi dã thú.
Còn Dinh Lũy Tị Nạn số 113 thì thật ra đã được coi là “nội địa” rồi.
Vẫn còn không ít nguy hiểm, ví dụ như bầy sói, nhưng không phải không thể vượt qua. Đã vậy, tại sao một khu dân cư lớn như thế này vẫn phải dựng tường cao?
Trương Cảnh Lâm cười nói: “Chỉ cần ngoài hoang dã còn nguy hiểm, dân lưu tán chỉ có thể dựa vào dinh lũy tị nạn để sống. Lúc đó dinh lũy tị nạn sẽ có một lượng lớn nhân công giá rẻ. Con tưởng những tập đoàn tài chính đứng sau dinh lũy tị nạn không có thực lực quét sạch nguy hiểm ngoài hoang dã sao? Vũ khí nóng của loài người còn lợi hại hơn con tưởng tượng nhiều. Nhưng tại sao bọn họ phải quét sạch? Dù sao nó cũng không uy hiếp được bọn họ.”
Nghe đến đây, Nhậm Tiểu Túc đã chìm vào suy nghĩ. Tuy cậu thiếu niên sớm trưởng thành, nhưng có những chuyện cậu chưa từng tiếp xúc, đương nhiên không thể hiểu được. Đó cũng là lý do cậu khao khát tri thức.
Trương Cảnh Lâm tiếp tục: “Bọn họ sẽ không đẩy đổ bức tường đâu. Tầng lớp đã được lợi trong tường sao có thể từ bỏ loại rào cản giai cấp tự nhiên này?”
Nói xong, Trương Cảnh Lâm đi thay bộ quần áo. Nhậm Tiểu Túc tò mò: “Tiên sinh, sao thầy lại thay quần áo, bộ vừa rồi có bẩn đâu ạ?”
Trương Cảnh Lâm chỉnh lại cổ áo: “Bộ vừa rồi dính mùi thuốc, học trò ngửi thấy không tốt.”
Nhan Lục Nguyên kính nể vô cùng, còn Nhậm Tiểu Túc bỗng thấy không vui: “Vậy con ngửi thì không sao ạ? Vừa nãy thầy cũng đâu bảo con tránh xa.”
Trương Cảnh Lâm im lặng rất lâu: “Cút.”
Đúng lúc này, Nhậm Tiểu Túc bỗng nghe thấy tòa cung điện trong đầu mình lại lên tiếng: “Nhiệm vụ: Khao khát tri thức chưa bao giờ là chuyện xấu, nhưng học được rồi thì phải dạy người khác.”
Nhậm Tiểu Túc sững người, cậu thật sự không hiểu nhiệm vụ này rốt cuộc muốn cậu làm gì.
...
Buổi chiều lúc lên lớp, học trò đều thấy rất mới lạ. Ngoài cửa đứng một Nhậm Tiểu Túc lớn hơn họ mấy tuổi, khiến không ít học trò quay đầu nhìn.
Trương Cảnh Lâm gõ bảng mấy cái mới ngăn được sự tò mò của học trò, ông nói: “Chiều nay chúng ta học tiết sinh tồn.”
Đây chính là nét đặc biệt của học đường thời đại này. Nó không chỉ dạy văn lý, mà còn dạy sinh tồn.
Nhưng tiết học này luôn khiến Trương Cảnh Lâm đau đầu, bởi vì ông thật sự không giỏi sinh tồn ngoài hoang dã.
Cho nên phần lớn thời gian ông chỉ có thể dựa vào tài liệu còn lưu lại để đọc như sách giáo khoa.
Trương Cảnh Lâm nhìn học trò trong lớp: “Chú tâm nghe giảng, đừng nghĩ nguy hiểm cách xa các em. Bây giờ có cha mẹ che chở, đợi khi các em trưởng thành, phải học cách tự che chở cho mình. Hôm nay chúng ta nói về việc nếu ở ngoài hoang dã gặp bầy sói thì phải làm sao.”
Học trò bên dưới thật ra thích nghe tiết sinh tồn nhất. Những môn khác ở tuổi này vẫn quá khô khan, chỉ có tiết sinh tồn nghe mới thú vị.
Lúc này trong lớp im phăng phắc, Trương Cảnh Lâm nhìn Nhậm Tiểu Túc đang đứng dựa cửa nghe giảng: “Nào, con nói xem, ở ngoài hoang dã gặp bầy sói thì phải làm sao?”
Nhậm Tiểu Túc nghĩ một lát rồi nói: “Nên cố gắng chọn một sườn núi, xung quanh có cây cối, vì chọn mộ như vậy phong thủy sẽ tốt hơn.”
Trương Cảnh Lâm: “???”