Chương 39: Chuyện xưa của cha mẹ
Chị Thần Thần không nói chuyện tôi nghỉ việc cho ông Lận, đúng là nằm ngoài dự đoán của tôi.
“Đây là chuyện của cậu, cậu chưa muốn nói, tôi cũng không thể đi rêu rao khắp nơi.” Chị ấy nói vậy.
Thôi vậy, dù sao cũng phải tự mình đi một chuyến.
Tôi và ông Lận tuy là cha con ruột, nhưng thật sự không mấy thân thiết.
Nguyên nhân một phần là do hơn mười năm tôi không sống cùng ông, nhưng phần lớn là vì tôi không tán thành cách sống của ông.
Tôi không nói ông là người có vấn đề về phẩm chất. Càng lớn tôi càng hiểu, con người rất phức tạp, khó mà nói tốt hay xấu. Nhưng khách quan mà nói, ông không phải người xấu.
Nhớ hồi nhỏ, bà Diêu chưa ly hôn với ông, nhà ba người vẫn sống cùng nhau.
Họ đến với nhau bằng tình yêu tự do, từ hai nơi xa xôi mà gặp gỡ, không thể nói là không có duyên phận.
Duyên phận có chính duyên và ác duyên, hai người họ chắc chắn thuộc loại sau.
Hồi trẻ, bà Diêu có phần lý tưởng hóa. Bà muốn làm phóng viên. Hồi đó bà ngoại còn mở một cửa hàng nhỏ, buôn bán khấm khá, là hộ đầu tiên trong thị trấn đạt mốc vạn nguyên những năm 80. Là con một, so với bạn bè cùng thời, cuộc sống của bà có thể nói là sung túc. Chưa từng chịu khổ, lại xinh đẹp, học hành cũng giỏi, bà nhìn xã hội qua lăng kính màu hồng, nên tính tình có phần ngây thơ.
Nói thẳng ra là yêu mù quáng. Sau khi thi trượt đại học, bà không học tiếp mà đi làm luôn.
Nhờ ngoại hình ưa nhìn, khả năng ăn nói và viết lách tốt, bà xin được việc làm thêm tại tòa soạn báo địa phương, trở thành phóng viên tập sự chuyên chạy tin.
Khó mà tưởng tượng được rằng sau này, một bà Diêu năng nổ, từng trải lại từng có vẻ lãng mạn như vậy.
Nhưng công việc phóng viên không giúp bà nhìn người. Lần đầu gặp ông Lận, bà đã yêu ngay, đầu óc mụ mị, sẵn sàng cãi lời cha mẹ để đến với ông.
Tôi nhớ từng xem một cuộc phỏng vấn hỏi rằng trong hôn nhân, tình yêu và sự phù hợp, cái nào quan trọng hơn?
Bà Diêu đã đưa ra câu trả lời sai lầm. Bà kiên quyết cho rằng tình yêu quan trọng hơn, nhưng hai người trái ngược nhau như hai đường thẳng song song, những bất như ý trong cuộc sống sẽ dần dần bào mòn tình yêu.
Đến lúc đó, tình yêu không còn, sự bao dung cũng không, thấu hiểu cũng không. Những trận cãi vã hằng ngày khiến họ trở thành con người mà mình từng ghét nhất.
Nói cho cùng là sự xung đột giữa hai quan điểm, hai lối sống.
Bà Diêu luôn dạy tôi rằng con người đừng dựa dẫm vào ai, kể cả cha mẹ. Không ai có thể đi cùng mình trọn đời, chỉ có thể dựa vào chính mình.
Bà nói được làm được. Cái tên “bà Diêu” là do một lần tôi đùa, bà mặc nhiên cho phép tôi gọi. Có thể người ngoài nhìn vào thấy vô phép, nhưng bà nói: “Cái tên này hay đấy, mẹ họ Diêu, lại là phụ nữ, đúng là tóm gọn được mẹ. Dù mẹ là mẹ con, nhưng trước hết mẹ là chính mẹ. Con gọi mẹ là mẹ, hay gọi là bà Diêu đều được.”
Tôi từng nói nhà ông Lận rất nghèo, tám đời làm nông. Chỉ có ông nội là thông minh hơn, sau khi nước nhà thành lập, cả nhà cố gắng nuôi ông học hết cấp ba. Sau khi tốt nghiệp, ông được phân công công việc ổn định, coi như có cơ hội đổi đời.
Nhưng ông chỉ là một nhân viên bình thường, con cái lại đông, nên gia cảnh vẫn eo hẹp.
Ông Lận không phải con nhà giàu, cũng chẳng phải con quan. Vũ khí cạnh tranh chính của ông là vẻ ngoài điển trai.
Nhưng thời đó, đẹp trai không thể ăn thay cơm. Bà Diêu lấy ông, đúng là đã trải qua một thời gian vất vả.
Nhưng với tính cách của bà, nếu cuộc sống không tốt, bà sẽ cố gắng làm cho tốt lên. Bà không ép bố tôi phải phấn đấu, mà tự mình nỗ lực.
Từ việc xuất khẩu lao động những năm 90, đến việc tự kinh doanh nhỏ, học thêm, làm thuê, chạy dự án, cho đến năm 40 tuổi tự mở công ty. Cho đến trước khi bà mất, bà vẫn không ngừng bước, cả đời là một đời phấn đấu.
Nhưng ông Lận thì khác. Ông có thái độ sống “đến đâu hay đến đó”, “chết lợn không sợ nước sôi”, kiểu “mặc kệ đời, tôi không nhúc nhích thì trời có làm gì được tôi”. Hôm nay kiếm được mười tệ đủ ăn thì tuyệt đối không nghĩ đến chuyện kiếm thêm một tệ.
Không chỉ vậy, ông còn có tư tưởng gia trưởng rất nặng.
Cụ thể là ông không chịu tiến thủ, lại còn không cho bà Diêu nỗ lực. Ông luôn cho rằng phụ nữ nên lo việc nhà, vợ kiếm nhiều tiền sẽ làm mất uy nghiêm của người đàn ông trụ cột. Hai người thường xuyên cãi nhau vì bà Diêu đi làm không có thời gian chăm lo gia đình. Với ông, như vậy là đảo lộn trật tự, cuối cùng còn lên đến mức ly hôn.
Người ta hay nói họ ly hôn vì ông Lận có vợ bé. Thực ra không phải. Việc ông ngoại tình là kết quả của cuộc hôn nhân rạn nứt, chứ không phải nguyên nhân. Vì vợ chồng trục trặc, ông mới ngoại tình.
Tình cảm con người cần nơi gửi gắm. Không nhận được từ bà Diêu, ông sẽ tìm nơi khác, đó là bản tính con người.
Người ông ngoại tình sau này trở thành mẹ kế của tôi.
Mẹ tôi thực ra không hận người phụ nữ đó. Bà nói: “Trách người ta làm gì, là do hôn nhân của mình có vấn đề lớn thì mới có chỗ cho người thứ ba.”
Dù bà Diêu tính tình hào sảng, nhưng cuộc ly hôn của họ vẫn diễn ra rất căng thẳng.
Trong chuyện này, lý trí và tình cảm thường tách rời. Khi ly hôn, họ tranh cãi đủ thứ. Tôi không ngờ rằng ông Lận, người thường ngày chẳng mấy quan tâm đến tôi, lại kiên quyết giành quyền nuôi con đến vậy.
Tóm lại là một mớ hỗn độn. Cuối cùng, nhà cửa và con cái đều thuộc về bà Diêu. Vì vậy tôi nói, bà luôn là nữ trung hào kiệt, vai khổ chủ không hợp với bà.
Có lẽ do ảnh hưởng từ bố, tính tôi không được như bà Diêu, luôn có phần ít nói, do dự.
Dù nói nhiều như vậy, nhưng không có nghĩa ông Lận không có ưu điểm.
Trước hết, ông tính tình khá tốt, thong thả, không vội vàng. Ngoài những lần cãi nhau gay gắt với mẹ tôi trước khi ly hôn, ông hiếm khi to tiếng với ai, được đồng nghiệp và bạn bè đánh giá tốt.
Ông cũng nhiệt tình, hào hiệp. Khi người khác có việc gấp vay tiền, dù không phải bạn thân, ông cũng sẵn lòng giúp đỡ.
Ông hiếu thảo với cha mẹ, hết lòng chăm lo cho ông bà.
Sau khi ly hôn, ông tái hôn với dì Lương, cuộc sống cũng khá ổn, hai người hòa hợp, vợ chồng tâm đầu ý hợp.
Ông là người gia trưởng, còn dì Lương lại là người phụ nữ yếu thế, cuộc sống của dì xoay quanh chồng con, có nét của người phụ nữ thời xưa.
Họ ở bên nhau thì cuộc sống êm ấm. Đúng là “nồi nào úp vung nấy”, không phải người một nhà thì đừng cố gắng gượng.
Đối diện với người cha như vậy, lòng tôi rất phức tạp.
Dù tòa án giao tôi cho bà Diêu, nhưng bà không ngăn cản tôi qua lại với ông Lận. Việc ai nấy lo, chuyện vợ chồng không liên quan đến con cái.
Hồi nhỏ, vào dịp nghỉ hè, tôi thường đến ở với ông một thời gian. Ông nấu ăn cho tôi, kể chuyện cười để tôi vui.
Cho đến khi ông tái hôn, em trai ra đời. Vì vô thức trọng nam khinh nữ, ông dành nhiều tâm sức cho đứa con khác – đó mới là một gia đình trọn vẹn.
Tôi cũng bắt đầu chỉ đến thăm ông vào các dịp lễ Tết. Nói thật, ông Lận đối xử với tôi không tệ. Cho đến bây giờ, có chuyện gì tốt ông vẫn nghĩ đến tôi. Dù không phải là người đầu tiên, tôi cũng thấy đủ.
Vậy nên, tiếp theo nên làm gì, tôi cũng hơi không biết phải xử lý thế nào cho phải.