Chương 26: Tô Hòa vẽ bánh vẽ
Tô Hòa đúng là rất vui. Cô đang đau đầu không biết làm cách nào để làm thân với lãnh đạo công xã, thì Trương Chiêm Phát đã tự dẫn người đến tận cửa.
Chuyện Trương Chiêm Phát nói gì với các lãnh đạo, cô dùng ngón chân nghĩ cũng biết: chẳng qua là cô đã tát vào mặt lãnh đạo, khiến lãnh đạo trông bất tài.
Tô Hòa nhiệt tình rót nước đường trắng mời mấy vị lãnh đạo, rồi bảo Tô Vĩnh Quốc châm thuốc cho họ. Trên khay còn bày cả kẹo sữa và hạt dưa.
Mấy vị lãnh đạo đưa mắt nhìn nhau: nhà họ Tô này khá đấy chứ! Nhà bình thường lấy được chút đường trắng ra đãi đã là giỏi lắm rồi, vậy mà nhà họ Tô còn có cả thuốc lá với kẹo sữa? Nghĩ lại chuyện Tô Hòa mượn được máy kéo, thế thì chắc chắn là có mối quan hệ, có cửa có ngõ!
Sắc mặt họ lập tức dịu lại đôi chút. Chị Ngô, chủ nhiệm phụ nữ của công xã, lên tiếng:
“Tiểu Tô à, lần này em thành người nổi tiếng của công xã mình rồi đấy! Không ngờ tuổi còn nhỏ mà đã giỏi giang như vậy. Kể kỹ chuyện mượn máy kéo đi, để bọn chị cũng học hỏi chút kinh nghiệm.”
Tô Hòa vừa nghe đã thấy trong lời này có gai. Cô đỏ mặt: “Chị đừng trêu em nữa, em mượn được máy kéo cũng nhờ cả vào các vị lãnh đạo công xã Hòe Hoa mình đấy ạ.”
Chị Ngô sững người: “Sao em lại nói vậy?”
“Em nhờ quan hệ ở nhà máy cơ khí mới nói chuyện được với cục Nông cơ. Thật ra lúc đầu người ta không chịu cho mượn, dù sao công xã Khải Bình và công xã Hướng Dương cũng đang giục gắt lắm. Nhưng sau đó người ta nghĩ đến chuyện công xã Hòe Hoa mình đã xin mấy năm rồi, cũng có ý chiếu cố công xã mình đôi chút, nên mới chịu nhả miệng. Lãnh đạo cục Nông cơ còn nói, nếu kinh tế công xã Hòe Hoa mình khá lên, sang năm nhất định sẽ cấp cho chúng ta một chiếc máy kéo!”
Chị Ngô mừng rỡ: “Thật không? Cục Nông cơ thật sự nói vậy sao?”
Tô Hòa không chút áy náy, nói dối không chớp mắt: “Thật đấy, nghìn lần thật, vạn lần thật!”
Sắc mặt mấy vị lãnh đạo công xã lập tức từ âm u chuyển sang nắng đẹp!
Nhưng chẳng bao lâu, họ lại xìu xuống.
Kinh tế khá lên ư? Nói thì dễ lắm!
Cả huyện hơn hai mươi công xã, công xã Hòe Hoa của họ là nghèo nhất. Cũng hết cách: đất canh tác bình quân đầu người của công xã Hòe Hoa ít nhất, lại chẳng có ngành nghề tập thể nào kiếm ra tiền, thì tiền ở đâu mà có?!
Tô Hòa lộ vẻ mặt đắn đo, rồi như thể đã liều hết mình, nói:
“Các bác lãnh đạo, cháu có một ý nghĩ chưa chín muồi, không biết có nên nói ra hay không?”
Chủ nhiệm La của công xã nhìn Tô Hòa: “Cứ nói đi!”
“Công xã mình đất canh tác có hạn, đó là điểm yếu bẩm sinh, nhưng đồng thời cũng có thể biến thành ưu thế.”
Chủ nhiệm La và mấy người kia đều sững sờ. Ưu thế? Thời này đất mới là gốc rễ, không có đất canh tác thì sao có thể là ưu thế?
Tô Hòa nói tiếp: “Chính vì đất canh tác ít, người nhàn rỗi nhiều, nên chúng ta mới có thể bắt tay vào một số dự án tập thể tạo thu nhập.”
Chủ nhiệm La nhíu mày: “Dự án tập thể tạo thu nhập? Ý cháu là mở xưởng? Công xã mình một là không có vốn, hai là không có kỹ thuật, ba là không có dự án, thì mở xưởng kiểu gì?”
Tô Hòa cười: “Công xã mình đúng là không có khả năng mở xưởng, nhưng các nhà máy lớn trong huyện thì có! Có thể để nhà máy cơ khí, nhà máy dệt trong huyện mở phân xưởng ở công xã mình mà. Một khi phân xưởng được lập lên, không chỉ giúp công xã mình có thu nhập, mà còn biến một bộ phận lớn xã viên thành công nhân, được ăn lương nhà nước — một việc mà được bao nhiêu cái lợi. Đến lúc đó, chẳng nói đến chuyện cục Nông cơ có điều máy kéo cho mình hay không, công xã mình tự mua cũng đủ sức mua máy kéo!”
Chủ nhiệm La vốn đang ngồi ở mép giường đất, nghe xong liền đứng phắt dậy, kích động đi vòng vòng trong nhà. Mấy vị lãnh đạo khác cũng chẳng khá hơn, ai nấy hưng phấn như được tiêm thuốc kích thích.
Không cần cả mấy nhà máy lớn, chỉ cần một trong số đó chịu lập phân xưởng ở công xã Hòe Hoa, thì công xã Hòe Hoa của họ sẽ đứng lên hẳn! Đến lúc đó, công xã Khải Bình gì đó, công xã Hướng Dương gì đó đều phải nép sang một bên! Tô Hòa nói không sai, đến lúc đó họ chẳng thèm đi mượn máy kéo của cục Nông cơ nữa, họ tự mua là được!
Nhưng rất nhanh, họ đã bình tĩnh trở lại.
Ý nghĩ thì hay đấy, nhưng các nhà máy lớn dựa vào cái gì mà đến công xã Hòe Hoa lập phân xưởng chứ? Hơn nữa, người ta vốn dĩ chẳng hề có ý định lập phân xưởng!
Tô Hòa đây chẳng phải đang vẽ bánh vẽ hay sao?!
Chủ nhiệm La ho một tiếng: “Tiểu Tô à, tuy ý tưởng của cháu rất hay, nhưng cũng phải tính đến vấn đề thực tế khi thực hiện. Theo bác biết, mấy nhà máy lớn trong huyện hình như đều chưa có dấu hiệu lập phân xưởng, nói gì đến chuyện đặt phân xưởng ở công xã Hòe Hoa mình.”
Tô Hòa gật đầu: “Bác nói đúng ạ, mấy nhà máy lớn này tạm thời chưa có ý định lập phân xưởng. Nhưng mọi chuyện đều đang thay đổi, biết đâu cháu có thể thuyết phục một hai nhà trong số đó lập phân xưởng ở công xã Hòe Hoa mình.”
Chủ nhiệm La còn chưa kịp nói gì, Trương Chiêm Phát đã bật cười.
“Tô Đại Nha, giữa ban ngày ban mặt mà cháu nói mớ cái gì thế?! Bác công nhận cháu mượn được máy kéo đúng là có chút bản lĩnh, nhưng cháu bảo để nhà máy lớn đến công xã Hòe Hoa mình lập phân xưởng thì quá là nhảm nhí rồi! Chẳng nói gì cháu, đến lãnh đạo huyện cũng chưa chắc dám nói những lời to tát như vậy!”
Điều Trương Chiêm Phát nói cũng chính là điều Chủ nhiệm La và mọi người đang nghĩ trong lòng. Những nhà máy lớn như nhà máy dệt, nhà máy cơ khí có vị thế then chốt, cho dù lãnh đạo huyện muốn lập phân xưởng cũng phải tham khảo ý kiến các bên đầy đủ, huống chi Tô Hòa chỉ là một cô gái nhỏ ở quê!
Tô Hòa ưỡn thẳng lưng: “Vâng, cháu thừa nhận lời này của cháu có hơi to tát, nhưng không thử thì sao biết là không được ạ?! Hồi đó cháu nói đi mượn máy kéo, ông cháu với mọi người cũng cho là cháu nói mớ, cuối cùng chẳng phải cháu vẫn mượn được sao?! Chủ nhiệm La, cháu không giống mấy cô gái khác, da mặt mỏng. Cháu vốn dĩ mặt dày, cùng lắm thì bị người ta cười nhạo mỉa mai một trận, cháu không để bụng. Chỉ cần có thể đóng góp cho công xã Hòe Hoa mình, chẳng nói gì chuyện liều cái mặt mũi, dù là lên núi đao xuống biển lửa cháu cũng cam lòng!”
Khi Tô Hòa nói những lời này, giọng điệu vô cùng chân thành, khiến Chủ nhiệm La và mọi người rất cảm động.
Nghe nói Tô Hòa này từ nhỏ lớn lên ở tỉnh thành, không ngờ lại có tình cảm sâu đậm với công xã Hòe Hoa của họ như vậy, đúng là một đồng chí tốt!
Tô Hòa nói tiếp: “Chủ nhiệm La, nếu bác tin được cháu, thì viết cho cháu một lá thư giới thiệu, cháu lên huyện lo chuyện này! Đương nhiên, chuyện lập phân xưởng là việc trọng đại, trong thời gian ngắn chắc chắn không thể quyết được, nhưng cháu có thể giúp công xã mình tranh thủ vài con đường kiếm tiền.”
Chủ nhiệm La nghĩ, thế cũng được, dù sao cũng chẳng mất gì, nhỡ đâu Tô Hòa thật sự tìm được con đường kiếm tiền thì lại là niềm vui bất ngờ. Mấy người khác cũng nghĩ như vậy, nên khi Chủ nhiệm La hỏi ý kiến, tất cả đều đồng ý.
“Tiểu Tô, vậy thì quyết định thế đi. Hai ngày tới cháu đến công xã một chuyến, bác sẽ bảo người viết thư giới thiệu cho cháu.”
Tô Hòa xoa xoa hai tay: “Chủ nhiệm La, người của mấy nhà máy lớn ấy mà, mắt đều mọc trên đỉnh đầu cả. Cháu mà đến đó với thân phận tay mơ thì chắc chắn chẳng ai đoái hoài. Bác có thể cho cháu một chức danh không ạ? Không cần loại chính thức, cũng không cần trả lương, chỉ cần khiến người ta nhìn vào là thấy cháu đang đại diện cho công xã mình đi bàn chuyện là được. Ví dụ như, liên lạc viên của công xã Hòe Hoa, bác thấy thế nào ạ?”
Chủ nhiệm La: “……”
Những người khác: “……”