Chương 22: Vết thương do súng và vết thương do dao
Ngày thứ tư Long Lệ nhập viện khoa tim mạch lồng ngực, Tô Vãn chú ý đến một chi tiết trong bệnh án của anh.
Không phải vết thương do súng. Vết thương do súng cô đã thấy ngay ngày đầu tiên, vết sẹo lõm hình tròn dưới xương quai xanh, cô liếc qua rồi không nghĩ đến nữa. Điều cô để ý là chuyện khác — huyết áp của Long Lệ chênh lệch gần hai mươi milimét thủy ngân giữa tư thế nằm và tư thế ngồi, điều này không nên xuất hiện ở người bình thường.
Cô đo ba lần. Tư thế nằm: một trăm mười tám trên bảy mươi sáu; tư thế ngồi: chín mươi tám trên sáu mươi tư. Nhịp tim tăng từ bảy mươi tám lên chín mươi hai.
"Anh có thấy chóng mặt không?" Tô Vãn hỏi.
"Có một chút." Long Lệ nói, "Khi đứng dậy, mắt tôi tối sầm lại một lát."
Tô Vãn ghi nhận phát hiện này vào bệnh án. Hạ huyết áp tư thế đứng, nguyên nhân có thể do thiếu thể tích máu, cũng có thể do rối loạn điều hòa chức năng thần kinh tự chủ. Xét đến vết thương do dao và việc mất máu của anh, khả năng đầu tiên lớn hơn. Nhưng hạ huyết áp do mất máu thường được khắc phục nhanh chóng sau khi truyền dịch; anh đã nhập viện bốn ngày, truyền dịch từ lâu đã đủ, huyết áp không nên còn dao động lớn như vậy.
"Trước đây anh có từng bị như thế này chưa?" Tô Vãn hỏi.
Long Lệ nghĩ một lát: "Thỉnh thoảng. Không thường xuyên."
Tô Vãn gật đầu, không hỏi thêm. Cô ghi vào y lệnh một xét nghiệm — định lượng renin, angiotensin và aldosterone ở tư thế nằm và tư thế ngồi, để loại trừ khả năng tăng huyết áp thứ phát. Dù Long Lệ không có tiền sử tăng huyết áp, nhưng kiểu dao động huyết áp theo tư thế này có thể xuất hiện trong một số bệnh nội tiết, cô không muốn bỏ sót bất kỳ khả năng nào.
"Lấy máu xét nghiệm, chiều có kết quả." Tô Vãn nói.
"Được." Câu trả lời của Long Lệ vẫn ngắn gọn như mọi khi.
Tô Vãn viết xong y lệnh, cất bệnh án, rồi cầm ống nghe lên. Cô bước đến bên giường, hơi cúi người, đặt đầu ống nghe lên ngực Long Lệ. Khoảng cách này rất gần, gần đến mức Long Lệ có thể nhìn rõ chiếc khuyên tai bạc nhỏ xíu, không chút trang trí trên dái tai cô; gần đến mức anh có thể ngửi thấy mùi thuốc sát trùng thoang thoảng trên người cô — không phải mùi nồng nặc, mà là một thứ mùi rất sạch sẽ, hòa lẫn với một cảm giác thanh lạnh nào đó, như chiếc áo sơ mi trắng phơi ngoài trời đông, sau khi gió thổi qua để lại vị lạnh tinh khôi.
Ánh mắt anh không tự chủ được mà dừng lại ở bên cổ cô. Phía trên cổ áo blouse trắng là một đoạn cổ thon dài trắng ngần, đường nét mềm mại, làn da mỏng đến gần như trong suốt, có thể lờ mờ thấy những mạch máu nhỏ màu xanh nhạt yên tĩnh chạy dài dưới da. Tóc cô được nhét gọn trong mũ phẫu thuật, không một sợi tóc lòa xòa, cả người toát ra vẻ gọn gàng sắc sảo, như một món đồ sứ được chạm khắc tinh xảo.
"Hít sâu." Tô Vãn nói, giọng điệu vẫn bình thản như thường lệ.
Long Lệ thu ánh mắt lại, phối hợp hít sâu. Nhịp tim anh trong khoảnh khắc đó nhanh hơn nửa nhịp — không phải vì cô đến gần, mà vì anh nhận ra mình vừa nhìn gì. Anh đổ lỗi cho hạ huyết áp tư thế đứng, dù biết đó không phải nguyên nhân thật sự.
Tô Vãn đứng thẳng dậy, cất ống nghe, ghi chép vào bệnh án. Vẻ mặt cô không hề thay đổi, không nhận ra sự thất thần ngắn ngủi của anh, cũng không để ý đến mấy giây anh nhìn về phía cổ cô.
"Nguyên nhân hạ huyết áp tư thế đứng vẫn chưa rõ ràng," cô vừa viết vừa nói, "nhưng hiện tại có vẻ không có vấn đề lớn. Từ hôm nay, mỗi ngày tăng thời gian xuống giường vận động lên hai tiếng, chia thành ba bốn lần đi. Nếu đứng dậy vẫn chóng mặt, hãy bám tường hoặc gọi y tá giúp."
Long Lệ nhìn nghiêng mặt cô đang viết chữ. Cô hơi cúi đầu, hàng mi rủ xuống, đổ một bóng hình quạt nhỏ dưới mắt. Những ngón tay cầm bút thon dài trắng nõn, khớp xương rõ ràng, móng tay cắt gọn gàng, không chút trang trí.
"Được." Anh nói.
Tô Vãn viết xong ghi chép, gấp bệnh án lại, treo về cuối giường.
"Ngày mai siêu âm tim và điện tâm đồ kiểm tra lại một lần, nếu kết quả bình thường, ngày kia có thể xuất viện." Cô nói, rồi quay người định rời đi.
"Bác sĩ Tô." Chu Viễn gọi cô lại.
Tô Vãn dừng bước, quay người lại.
"Sau khi xuất viện ngày kia, có cần đến kiểm tra lại không?"
"Cần. Giấy tóm tắt xuất viện sẽ ghi rõ thời gian tái khám, thường là một tháng, ba tháng, sáu tháng sau khi xuất viện. Anh có thể đăng ký khám ở phòng khám tim mạch lồng ngực bệnh viện Thụy Hòa, tìm bác sĩ Phương hoặc tôi đều được."
Chu Viễn gật đầu, không hỏi thêm.
Tô Vãn quay người bước ra khỏi phòng bệnh.
Ngoài hành lang, hai người mặc đồ đen vẫn như cũ, đứng thẳng tắp hai bên cửa. Tô Vãn bước qua giữa họ, bước chân nhanh như thường lệ.
Về đến văn phòng, Tô Vãn ngồi xuống, mở bệnh án trên bàn. Cô viết vài dòng, bỗng dừng lại, đưa tay sờ lên cổ mình. Cô không biết Long Lệ vừa nhìn gì, nhưng cảm giác bị nhìn chằm chằm khiến cô có một thoáng không tự nhiên — không phải khó chịu, mà là một cảm giác khó nói thành lời, như thể trong một khoảnh khắc vô tình nào đó, ai đó đã bắt gặp điều gì ở cô.
Cô lắc đầu, gạt ý nghĩ đó đi, cúi xuống tiếp tục ghi chép.
Buổi chiều, Tô Vãn xem kết quả xét nghiệm của Long Lệ trong văn phòng. Renin, angiotensin, aldosterone đều trong phạm vi bình thường, loại trừ khả năng tăng huyết áp thứ phát. Công thức máu cho thấy thiếu máu nhẹ, nhưng đã cải thiện nhiều so với lúc nhập viện. Nguyên nhân hạ huyết áp tư thế đứng vẫn chưa rõ ràng, nhưng ít nhất đã loại trừ được những khả năng nguy hiểm nhất.
Tô Vãn ghi phân tích của mình vào bệnh án: xét đến việc thể tích máu sau vết thương do dao chưa hồi phục hoàn toàn, cộng thêm nằm lâu làm giảm chức năng điều hòa mạch máu, đề nghị tăng dần mức vận động, theo dõi sát thay đổi huyết áp.
Cô gấp bệnh án, tựa lưng vào ghế, nhìn bầu trời ngoài cửa sổ. Tuyết đã ngừng rơi, nhưng trời vẫn xám xịt, mây dày đặc, không có dấu hiệu quang đãng.
Cửa bị gõ. Triệu Tiểu Manh thò nửa cái đầu vào.
"Bác sĩ Tô, bệnh nhân phòng VIP vừa nói với trạm y tá rằng anh ấy muốn trao đổi về bệnh tình với chị trước khi xuất viện. Anh ấy nói có vài vấn đề muốn hỏi trực tiếp."
Tô Vãn nhìn đồng hồ. Bốn giờ rưỡi chiều, còn một tiếng nữa mới hết giờ.
"Bảo anh ấy năm giờ tôi qua."
Triệu Tiểu Manh gật đầu, rụt đầu lại.
Đúng năm giờ, Tô Vãn đẩy cửa phòng bệnh của Long Lệ.
Long Lệ ngồi trên ghế cạnh cửa sổ, trước mặt là chiếc bàn nhỏ đặt máy tính xách tay, nhưng anh không nhìn máy tính mà đang nhìn ra ngoài cửa sổ. Nghe tiếng cửa, anh quay đầu lại.
"Bác sĩ Tô."
"Nghe y tá nói anh có vấn đề muốn hỏi." Tô Vãn bước đến trước mặt anh, không ngồi, đứng chờ anh mở lời.
Long Lệ chỉ vào chiếc ghế đối diện: "Mời ngồi."
Tô Vãn do dự một chút, rồi ngồi xuống. Đây là lần đầu tiên cô ngồi trước mặt bệnh nhân. Trước đây khi đi buồng, cô luôn đứng, đứng viết bệnh án, đứng dặn dò bệnh tình.
Long Lệ nhận ra sự do dự của cô, nhưng không nói gì. Anh nhìn Tô Vãn, im lặng vài giây, rồi mở lời.
"Bác sĩ Tô, vết thương do dao của tôi có để lại di chứng không?"
"Không. Vết thương lành rất tốt, không nhiễm trùng, không tổn thương cấu trúc quan trọng. Sẹo sẽ mờ dần theo thời gian, nhưng sẽ không biến mất hoàn toàn."
"Còn tổn thương cơ tim thì sao?"
"Sau khi hồi phục hoàn toàn thường không để lại di chứng. Trong vòng một tháng sau xuất viện, tránh vận động mạnh và lao động nặng; trong ba tháng không được nâng vật nặng. Sau đó có thể dần trở lại hoạt động bình thường."
Long Lệ gật đầu. Giọng điệu anh hỏi những câu này rất nghiêm túc, không giống như tìm chuyện để nói, mà thực sự muốn biết câu trả lời. Tô Vãn lần lượt trả lời, mạch lạc, rõ ràng, ngắn gọn.
"Còn vấn đề gì nữa không?" Tô Vãn hỏi.
Long Lệ nhìn cô, im lặng một lát.
"Không còn."
Tô Vãn đứng dậy: "Vậy y tá sẽ đưa anh một bản lưu ý khi xuất viện, cứ làm theo hướng dẫn trên đó. Nếu sau khi xuất viện có bất kỳ khó chịu nào, hãy đến phòng cấp cứu bất cứ lúc nào."
Cô quay người đi về phía cửa.
"Bác sĩ Tô đi thong thả." Giọng Long Lệ vọng từ phía sau.
Tô Vãn khẽ gật đầu, mở cửa bước ra.
Ngoài hành lang, ánh hoàng hôn chiếu qua cửa sổ, nhuộm cả hành lang thành một tông màu vàng nhạt. Tô Vãn bước đi trong ánh sáng vàng, vạt áo blouse trắng khẽ đung đưa theo bước chân.
Về đến văn phòng, Tô Vãn thu dọn đồ đạc, thay quần áo, cầm túi xách chuẩn bị tan làm. Khi đến cửa, cô bỗng dừng lại, quay về bàn, cầm chậu cây sen đá lên xem. Lá vẫn dày mọng, xanh bóng. Cô dùng đầu ngón tay khẽ chạm vào một chiếc lá, cảm nhận xúc giác mát lạnh, căng tròn.
Cô đặt sen đá về bàn, tắt đèn, khóa cửa, bước ra khỏi văn phòng.
Sau khi Tô Vãn rời đi, Long Lệ không rời khỏi ghế cạnh cửa sổ ngay.
Anh ngồi đó, nhìn sắc trời dần tối ngoài cửa sổ. Đường nét thành phố trở nên mờ ảo trong hoàng hôn, đường chân trời xa xăm như một bức tranh thủy mặc bị nước loang. Anh đưa tay sờ vết thương dưới xương quai xanh, đầu ngón tay cảm nhận làn da đang lành dưới lớp băng gạc.
Anh móc thuốc lá và bật lửa từ túi ra. Bật lửa màu bạc, mặt ngoài có nhiều vết xước nhỏ, đã dùng nhiều năm. Anh rút một điếu, ngậm lên miệng, ngọn lửa bật lửa nhảy lên, châm cháy đầu thuốc.
Anh hút một hơi, khói thuốc lượn một vòng trong phổi rồi từ từ phun ra qua mũi. Làn khói xanh nhạt uốn lượn trong ánh hoàng hôn, như một dải lụa mềm mại, từ từ tan ra trong không khí, hòa vào bầu trời xám ngoài cửa sổ.
Anh không hút hơi thứ hai. Điếu thuốc kẹp giữa ngón tay, đốm lửa sáng tối trong bóng mờ, như một trái tim đập chậm rãi.
Anh nhớ lại hình ảnh Tô Vãn cúi người nghe tim cho mình. Đoạn da trắng ngần bên cổ cô, dưới ánh đèn phẫu thuật trắng đến gần như trong suốt, những mạch máu nhỏ xanh nhạt như những dòng sông yên tĩnh chạy dài dưới da. Mùi thuốc sát trùng trên người cô không phải mùi nồng nặc, mà là một thứ rất sạch sẽ, hòa lẫn với một cảm giác thanh lạnh. Trước đây anh chưa bao giờ để ý rằng thuốc sát trùng lại có mùi như vậy.
Thuốc cháy đến một phần ba, tàn thuốc rơi trên bệ cửa sổ, anh không gạt đi.
Anh hút thêm một hơi, lần này sâu hơn. Khói thuốc dừng lại trong lồng ngực vài giây, rồi được anh từ từ thở ra. Anh nhìn làn khói tan ra trong hoàng hôn, bỗng thấy nhịp tim mình nhanh hơn bình thường. Không phải vì vết thương do dao, không phải vì tổn thương cơ tim, không phải vì hạ huyết áp tư thế đứng — những thứ đó đều đang hồi phục.
Mà là vì một điều gì khác.
Anh không nói rõ được là gì, nhưng anh biết mình vừa hỏi Tô Vãn những câu mà mình đã biết câu trả lời từ lâu. Vết thương do dao có để lại di chứng không, tổn thương cơ tim có di chứng không — câu trả lời cho những câu hỏi này anh đã biết từ trước.
Nhưng anh vẫn hỏi.
Vì muốn nghe cô nói. Muốn nghe cô dùng cái giọng bình thản, không chút cảm xúc thừa thãi ấy, trả lời những câu hỏi mà anh đã biết đáp án.
Long Lệ dụi tắt điếu thuốc trên bệ cửa sổ, để lại một vết cháy đen nhỏ. Anh nắm đầu lọc trong lòng bàn tay, đầu ngón tay cái và ngón trỏ bị bỏng nhẹ, anh không buông ra cho đến khi nhiệt độ đầu thuốc giảm xuống.
Đèn thành phố đã lên, từng ngọn một, như có ai đó chậm rãi bật vô số công tắc phát sáng trong bóng tối. Trên đường chân trời xa, vệt ráng chiều cam đỏ cuối cùng đang phai dần, như một cánh cửa đang khép lại.
Tàn thuốc trên bệ cửa sổ bị gió thổi bay một ít, chỉ còn lại vết xám mờ nhạt.