Chương 19: Phát thanh
Ngày 3 tháng 7 năm 2027, mười giờ sáng.
Ngày thứ mười sáu kể từ khi thảm họa xảy ra.
Chiếc bàn học cũ bên sân thể dục phải kê thêm hai viên gạch đỏ mới tạm ổn. Vu Mặc Lan ngồi trên đó, tay cầm dao đa năng Thụy Sĩ, đang gọt một cây trúc mới chặt.
Cây trúc này chặt ở sau núi từ sáng sớm, lá đã rụng hết, thân chưa mục, vỏ xanh thịt ướt, khi gọt tỏa ra mùi hăng hăng của thực vật tươi. Lưỡi dao “xẹt xẹt” đẩy tới, gọt phẳng các đốt trúc, rồi vát nhọn đầu trên thành một mũi nhọn sắc bén.
Lưỡi rìu cứu hỏa của anh đã sứt hai miếng, trông như thiếu mất hai cái răng. Đêm nay đến lượt anh canh gác ở Bắc Câu, ở những chỗ như thế, dài một tấc là mạnh một tấc, anh phải chuẩn bị một món dài hơn.
Trời hiếm khi không mưa, nhưng cũng chẳng thể gọi là trời đẹp. Lối đi giữa các lều đọng nước bẩn, trên mặt nước nổi lềnh bềnh đầu mẩu thuốc lá, lá rau dại, và cả những miếng kẹo cao su trẻ con nhổ ra đã nhai hết vị.
Người ở Lưu Trang ngày càng đông, sắp bảy mươi mạng rồi.
Lều dựng lên như khu ổ chuột, lều trước dính sát mặt lều sau. Mùi mồ hôi, mùi chân thối, mùi phân nước tiểu trẻ con và mùi ôi thiu trùm lên đầu tất cả mọi người.
Cháo trong nồi mỗi ngày một loãng.
Hôm qua lúc chia cơm tối, một gã đầu trọc mới đến chê dưa muối thiếu một sợi, đập bát, suýt nữa thì đánh nhau với Vương Thẩm chia cơm. Kết quả bị Lão Liên cùng người ta ấn xuống bùn, lấy báng súng đập mạnh vào gáy, thế mới chịu yên.
Máu chảy vào cháo, nồi cháo đó cuối cùng vẫn chia, không ai chê.
Lâm Chỉ Khê dạy học cho bọn trẻ ở khoảng đất trống trước lều.
Đây là do Lão Liên đặc cách cho phép. Không phải vì giáo dục gì, thuần túy là thấy lũ trẻ nửa lớn này ngày ngày chạy loạn dễ gây chuyện, chi bằng nhốt lại cho đỡ phiền.
Lâm Chỉ Khê ngồi xổm trên đất bùn, tay cầm cành cây khô, viết chữ lên bùn ướt.
Tổng cộng bảy tám đứa trẻ, đứa lớn nhất mười ba mười bốn, đứa nhỏ nhất mới sáu tuổi. Đứa nào cũng rụt cổ, mắt đờ đẫn, quần áo đầy vết bùn. Thực ra chúng có nghe giảng đâu, chỉ đang chờ bữa trưa.
“Đọc theo cô.” Giọng Lâm Chỉ Khê rất nhẹ, mang theo thói quen ngắt nghỉ thời còn làm giáo viên, nhưng thiếu hơi.
“Xuân, thiên.”
Cô viết hai chữ đó xuống đất bùn, nét chữ hơi méo.
“Mùa xuân đến rồi, cỏ non nảy mầm.”
“Xuân… thiên…”
Bọn trẻ đọc theo lác đác. Thằng bé tên Hổ Tử hít mũi một cái, bỗng hỏi: “Dì Lâm ơi, mùa xuân bao giờ đến ạ? Rau dại bây giờ đắng quá, con muốn ăn mía ngọt.”
Một bé gái tết tóc hai bím cứ nhìn chằm chằm hai chữ đó, bỗng buột miệng: “Mẹ cháu bảo mùa xuân sẽ không đến nữa. Mẹ bảo mặt trời chết rồi.”
Tay Lâm Chỉ Khê cầm cành cây khựng lại.
Cô lấy cành cây gạch xóa hai chữ đó, dùng đế giày san phẳng chỗ bùn.
“Sẽ đến.” Cô viết lại chữ “xuân”, “Các con học chữ trước đã. Sau này biển chỉ đường, thông báo, nhãn hộp thuốc, các con đều phải tự đọc hiểu.”
Vu Mặc Lan dừng dao một chút, rồi tiếp tục gọt.
“Xẹt——”
Vỏ trúc văng lên, rơi xuống ống quần anh.
Đúng lúc này, giữa sân thể dục bỗng có tiếng xôn xao.
Lão Liên, Lão Chu và Tiểu Ngô đang ngồi xổm trên đất, ba người quây thành vòng tròn. Giữa vòng có một vật đen sì.
Một chiếc radio quay tay.
Chủ cũ là một thợ điện họ Mã, gầy như que củi, đeo một cái túi phồng căng, bên trong toàn dây điện, đi-ốt và mấy thứ linh tinh. Lúc này, thầy Mã đang quỳ trên đất bùn, hai tay nắm núm chỉnh tần số.
Tiểu Lý ngồi xổm bên cạnh, giúp quay tay quay phát điện.
“Cọt kẹt, cọt kẹt.”
Tay quay quay vù vù, thân máy kêu xè xè.
Người đàn bà đang mắng trẻ con im bặt. Mọi ánh mắt đều đổ dồn về cái hộp đen không bắt mắt đó.
Vu Mặc Lan cất dao, bước đến vòng ngoài cùng của đám đông.
Thầy Mã từng chút một tinh chỉnh núm.
“… Xè… xè… xè…”
Bỗng nhiên, trong tiếng nhiễu nhảy ra hai chữ.
“… Trung… ương…”
Đám đông bật ra một tiếng kêu khẽ.
Mắt thầy Mã trợn tròn.
“… Xè… đây là… xè… phát thanh khẩn cấp… nhắc lại… nhà nước chưa sụp đổ… xè…”
Giọng nói đứt quãng, như từ rất xa bay tới.
“… Quân đội đang… dọn dẹp… phía bắc… khu an toàn đã được thiết lập… xè… đề nghị người dân còn sống… tìm nơi trú ẩn gần nhất… chờ đợi… giữ gìn trật tự…”
Tín hiệu đột nhiên đứt, chỉ còn tiếng nhiễu xè xè.
Thầy Mã điên cuồng chỉnh ăng-ten.
“Còn nữa! Chắc chắn còn nữa!” Ông khàn giọng hét lên, “Tiểu Lý đừng dừng! Quay đi! Quay nhanh nữa lên!”
Tiểu Lý quay đến mỏi nhừ tay, nhưng giọng nói đó không xuất hiện nữa.
Vài giây sau, đám đông bùng nổ.
“Nghe thấy chưa?! Chính phủ vẫn còn!”
“Có quân đội! Tôi đã bảo là có quân đội mà!”
Vợ Lão Triệu ngồi bệt xuống đất đầy nước bẩn, đập đùi gào khóc: “Tôi đã bảo là không chết hết được mà… tôi đã bảo mà…”
Có người cười, cười còn khó coi hơn khóc; có người ôm đầu ngồi xổm trên đất, vai run lên dữ dội. Còn có hai người đang sắp xếp ba lô chuẩn bị lên đường.
Nhưng cũng có người không động đậy.
Lão Liên dựa vào cột bên cạnh hút thuốc, cháy đến đầu lọc mới bóp tắt. Lão Chu vác súng săn lên vai, cười khẩy một tiếng, nhổ một bãi đờm đặc xuống đất.
“Mười sáu ngày rồi. Đến giờ mới ỉa ra được một cái rắm à?” Giọng Lão Chu không to, nhưng như gáo nước lạnh dội vào đám đông, “Ai biết là bản ghi âm ngày nào. Khéo cỏ trên mộ người phát cái đài này đã mục nát rồi ấy chứ.”
Tiểu Lý không nói gì, chỉ lặng lẽ giúp thầy Mã cất radio đi.
Vu Mặc Lan đứng ở vòng ngoài, nhìn những khuôn mặt cuồng hỷ, những khuôn mặt khóc lóc.
Anh không thấy vui mừng bao nhiêu, chỉ thấy cảm giác hư vô càng nặng hơn. Phía bắc, khu an toàn, nơi trú ẩn gần nhất, chờ đợi.
Tọa độ, ngày tháng, lộ trình, không có một cái nào.
Đến giờ chia cơm trưa, Lão Liên đặc biệt dặn Vương Thẩm cho thêm hai thìa bột ngô vào cháo.
“Ăn no vào.” Lão Liên đứng trước nồi lớn, tay cầm muôi sắt gõ vào thành nồi, “Có hy vọng thì sống cho tử tế. Đừng để chưa đợi được cứu đã tự chết đói.”
Lời này nghe thì phấn khởi, nhưng Vu Mặc Lan để ý thấy tay Lão Liên cứ đặt trên chuôi dao bên hông, ánh mắt rất nặng nề.
Trong lều, Lâm Chỉ Khê bưng bát về, tay hơi run.
“Mặc Lan.” Cô hạ giọng, “Tiểu Vũ hỏi em, quan chức có thật sự đến đón mình không?”
Vu Mặc Lan cúi đầu húp một ngụm cháo, chất lỏng nóng bỏng chảy xuống thực quản, nhưng không sưởi ấm được chỗ nào trong dạ dày.
“Em nói sao?”
“Em bảo là có.” Lâm Chỉ Khê nhìn khuôn mặt tiều tụy phản chiếu trong bát, “Em còn biết nói sao nữa? Tối nay anh đừng nói trước mặt con là bản ghi âm giả. Trẻ con phải có hy vọng, cũng phải ăn được cơm.”
Tiểu Vũ đi vệ sinh về.
Con bé bưng bát, húp từng ngụm nhỏ, nhưng mắt cứ liếc về phía lều của thầy Mã, trong ánh mắt có một thứ ánh sáng chưa từng có, khiến Vu Mặc Lan thấy lòng bất an.
Buổi chiều, thầy Mã lại mang radio ra.
Ông như bị ma nhập, ngồi trước cửa lều, cứ quay, cứ chỉnh. Ngoài tiếng dòng điện xè xè, không có gì cả.
Lão Liên đi ngang qua, bảo ông nghỉ ngơi, để sức tối còn làm việc. Thầy Mã không để ý, vẫn ở đó xoay núm, miệng lẩm bẩm.
Đến chiều tối, trời lại đổi.
Mưa đen ập xuống, lần này đến gấp, hạt mưa to, đập lên bạt nhựa đôm đốp.
Vu Mặc Lan đi thay ca ở tường bắc, đổi Lão Triệu xuống.
Lúc giao ca, Lão Triệu đưa ống nhòm một mắt cho anh, mặt mày khó coi.
“Nước dâng rồi.” Lão Triệu chỉ ra ngoài, “Đêm qua lại trôi vào bốn cái. Tôi thấy… hơi không ổn.”
“Không ổn thế nào?”
“Nhiều quá.” Lão Triệu nuốt nước bọt.
Vu Mặc Lan không nói gì, nhận ống nhòm, leo lên chòi quan sát bằng gỗ dựng tạm.
Dưới đó là hàng rào thép gai và con mương thoát nước bốc mùi. Xa hơn về phía bắc, là cả một vùng ruộng đen không nhìn rõ.
Trong màn mưa, tầm nhìn bị cản trở nghiêm trọng.
Vu Mặc Lan giơ ống nhòm lên. Mắt kính nứt một đường, giữa tầm nhìn luôn có một vạch đen, chẻ đôi thế giới.
Nước mương đúng là dâng lên, sắp tràn bờ. Nước đen cuồn cuộn, trong đó cuốn theo những mảnh xác nằm ngổn ngang.
Lão Chu đang hút thuốc ở trạm gác bên kia, đốm lửa nhỏ lập lòe trong mưa, sáng tắt.
“Này.” Lão Chu gọi một tiếng, “Cái vụ phát thanh đó, cậu tin không?”
Vu Mặc Lan lau nước mưa trên mặt.
“Tin hay không có khác gì? Phát thanh không vào được bát, cơm vẫn phải ăn.”
Lão Chu cười một tiếng: “Câu này nghe được. Nửa tháng rồi, bóng dáng chẳng thấy đâu. Trông trời trông đất, không bằng trông cây súng trong tay mình.”
Trời tối hẳn.
Phía lều, vẫn lờ mờ nghe thấy tiếng quay tay đơn điệu, cố chấp.
“Cọt kẹt—— cọt kẹt——”
Nước trong mương vẫn dâng. Vu Mặc Lan nắm chặt cây trúc nhọn trong tay, hơi lạnh của trúc thấm vào lòng bàn tay.
