23. Tấm ảnh cũ
Tôi nghe thấy giọng bà lão trong nhà, người khựng lại. Rõ ràng, bà lão này biết người gù lưng trong thôn, và nghe giọng bà thì không chỉ bà biết, mà ông Trường Nguyên cũng biết. Nhưng sao ông Trường Nguyên lại không chịu nói cho chúng tôi biết?
“Ông già, ông không nhớ chứ tôi vẫn còn nhớ rất rõ.” Tiếng bà lão lại vọng ra từ trong nhà.
Tôi chưa kịp hỏi bà lão người đó là ai, thì thấy ông Trường Nguyên nhặt cái nia dưới đất lên, cầm nó như vũ khí, xông vào đánh chúng tôi. Thấy ông cụ nổi cơn thịnh nộ thật sự, chúng tôi đành phải lui ra ngoài.
Ông cụ đuổi chúng tôi ra tận ngoài cổng, rồi đứng trong sân đóng cửa lại, mặt vẫn còn hầm hầm. Qua khe cửa nhìn vào, tôi thấy rất rõ: cái nia ông cầm lúc nãy đã rơi xuống đất, thức ăn gà vung vãi khắp nơi, lũ gà con tranh nhau lao đến mổ. Chỉ có một con gà con vẫn đứng yên tại chỗ, cứ mổ mặt đất một cách máy móc, đôi mắt vẫn như trước, nhìn tôi chăm chăm. Dường như trong mắt nó, tôi còn hấp dẫn hơn cả thức ăn.
Trước khi đóng sầm cửa, ông cụ chỉ thẳng vào mặt tôi mắng: “Mày cái thằng nhỏ, mày còn không ra người không ra ma nữa, mà còn rảnh rang lo chuyện bao đồng à? Nhà tao không ưa mày, từ giờ đừng có bén mảng đến nhà tao nữa!”
Nói xong, ông cụ lại chỉ vào Trần tiên sinh: “Cả ông nữa, cũng vậy, từ nay không được đến nhà tôi!”
Rồi ông Trường Nguyên đóng sầm cửa lại, còn cài then từ bên trong. Có vẻ như ông thực sự không muốn chúng tôi đến nhà ông nữa.
Mọi chuyện diễn ra quá nhanh, nhanh đến nỗi tôi chưa kịp chuẩn bị thì đã kết thúc.
Vương Thanh Tùng nhìn chúng tôi, cười trừ, nói với Trần tiên sinh: “Trần tiên sinh, ông đừng chấp. Người già cả, tính khí có hơi cổ quái một chút.”
Nghe Vương Thanh Tùng giải thích, tôi và Trần tiên sinh chỉ cười chứ không nói gì. Rõ ràng ngay cả chính ông ta cũng không tin lời mình nói, huống chi là chúng tôi.
Nhưng ít nhất tôi đã xác định được một điều: trong thôn này thực sự có một người gù lưng. Chỉ không hiểu tại sao ông Trường Nguyên không chịu nói cho chúng tôi biết, mà còn không cho bà lão nói nữa.
Trước lời giải thích của Vương Thanh Tùng, Trần tiên sinh xua tay: “Không sao, bí thư chi bộ anh cứ đi làm việc của mình đi. Tôi và thằng nhỏ về trước đây.”
Vương Thanh Tùng lại liên tục nói mấy câu xin lỗi, rồi mới chia tay chúng tôi.
Trên đường về, tôi hỏi Trần tiên sinh: “Sao vừa nãy ông cụ vừa nhìn rõ mặt con là đã trở mặt? Trở mặt nhanh hơn lật sách.”
Trần tiên sinh nói: “Tại sao ông cụ lại thế thì tôi không rõ, nhưng tôi biết người trong nhà đó, âm khí rất nặng!”
Tôi giật mình, vội hỏi: “Ý ông là bà ấy có thể là thứ không sạch sẽ?”
Trần tiên sinh lắc đầu: “Cái đó tôi không rõ, nhưng chắc không phải thứ tốt lành gì đâu.”
Đi được một đoạn, tôi nhớ lại câu ông cụ nói lúc đóng cửa, liền lo lắng hỏi Trần tiên sinh: “Tiên sinh, vừa nãy ông Trường Nguyên nói con ‘không ra người không ra ma’ là có ý gì?”
Không ngờ Trần tiên sinh chỉ cười: “Chắc là ông cụ nhìn thấy đôi giày âm con đang đi đấy.”
Tôi vẫn chưa hiểu chuyện này là thế nào, Trần tiên sinh giải thích tiếp: “Người già thường thấy được những thứ người thường không thấy. Con đi đôi giày âm mà tối qua người gù lưng kia xỏ cho, tam hồn thất phách trở nên phiêu hốt, có thể bị ông cụ nhìn ra, nên mới nói con không ra người không ra ma.”
Tôi vội hỏi: “Vậy phải làm sao?”
Trần tiên sinh nói: “Đến tối cởi đôi giày âm đó ra là được.”
Thấy Trần tiên sinh nói chắc nịch như vậy, tôi cũng yên tâm phần nào. Bản lĩnh của Trần tiên sinh tôi đã chứng kiến mấy lần, bây giờ càng ngày càng khâm phục ông.
Trần tiên sinh chợt nhớ ra điều gì, hỏi tôi: “Vừa nãy ở sân nhà bí thư chi bộ, con nhìn thấy cái gì mà sợ hãi như vậy?”
Tôi “à” một tiếng, rồi kể lại tỉ mỉ cho Trần tiên sinh nghe về con gà con tôi đã thấy.
Sau đó, tôi thấy Trần tiên sinh trầm ngâm bước tiếp. Tôi lặng lẽ đi theo sau, biết rằng ông đang suy nghĩ.
Một lát sau, Trần tiên sinh lại hỏi: “Con còn thấy nó ở chỗ nào khác không?”
Tôi đáp: “Có ạ! Con cũng thấy một con gà con y hệt ở nhà ông Trường Nguyên. Và cách nó nhìn con cũng giống hệt. Nên con mới thấy kỳ lạ.”
Trần tiên sinh cúi đầu suy nghĩ một lúc, rồi hỏi: “Đó là ánh mắt gì, con còn nhớ không?”
Tất nhiên là tôi nhớ. Tôi nói: “Đó là... nói thế nào nhỉ? Giống như con là con mồi của nó ấy!”
Tuy tôi biết một con gà con chẳng thể gây sát thương gì cho người lớn, nhưng tôi vẫn cảm thấy ánh mắt nó nhìn tôi như một con dã thú hung tợn đang nhìn con mồi.
Nghe tôi nói, Trần tiên sinh cũng thấy ngạc nhiên. Một con gà con, sao có thể có ánh mắt như vậy được? Nên ông nói: “Tôi không tận mắt chứng kiến, nên bây giờ cũng khó nói đó là thứ gì. Đợi tối nay chúng nó ngủ rồi, chúng ta sẽ đi xem thử.”
Tôi vốn chẳng có chủ kiến gì, đành gật đầu đồng ý.
Về đến nhà, phát hiện bố tôi đang ở nhà. Hình như ông đang tìm cái thúng để đi thu hoạch ngô. Bao năm nay, một mình bố tôi gánh vác gia đình. Nhìn mái tóc bố đã điểm bạc, lòng tôi không khỏi xót xa. Thế là tôi cũng kiếm một cái gùi, đeo lên lưng rồi theo bố ra đồng. Trần tiên sinh nói ông sẽ đi ngủ trưa, không đi. Dù sao đây cũng là việc nhà tôi, lẽ nào lại bắt Trần tiên sinh cùng làm việc chân tay? Chuyện này mà truyền ra ngoài thì còn mặt mũi nào nhìn ai.
Thấy tôi cũng ra, bố cười hỏi: “Con đi làm gì đấy?”
Tôi đáp: “Con đi thu hoạch ngô với bố.”
Bố tôi nói: “Việc này con làm sao nổi, về nhà đi.”
Tôi đáp: “Không sao đâu ạ, hồi nhỏ con cũng từng làm mà.”
Bố tôi đành chiều theo, để tôi đi cùng xuống ruộng.
Trên đường, thấy xung quanh vắng người, tôi hỏi bố: “Bố ơi, lúc ông nội hạ huyệt, bố có để đồ gì chôn theo cho ông không?”
Bố tôi nghĩ một lát, nói: “Hình như chỉ có một đôi bông tai, do mẹ con để vào. Còn lại thì không có gì.”
Tôi lại hỏi: “Bố ơi, thế bố không để cây quạt mo của ông nội chôn theo sao?”
Bố tôi nói: “Bố cũng định để đấy, nhưng không tìm thấy cây quạt, chẳng biết ông cất giấu ở đâu mất rồi.”
Tôi “à” một tiếng, hỏi xong những điều cần hỏi, tôi không nói gì thêm.
Đến ruộng, tôi thấy nơi này có chút quen thuộc, hình như đã từng đến... không đúng, hình như mới đến cách đây không lâu. Tôi cố nhớ lại, chợt giật mình tỉnh ngộ: đây chẳng phải là nơi người gù lưng đã đưa tôi đi qua sao!?
Tôi hồi tưởng lại lộ trình tối qua người đó dẫn tôi đi, có vẻ như anh ta định đưa tôi lên ngọn núi đối diện. Tôi liền hỏi bố: “Bố ơi, đối diện là chỗ nào vậy?”
Bố tôi nói: “Chẳng qua là một ngọn núi, còn là chỗ nào được?”
Thế là cả buổi chiều, tôi và bố tôi làm việc ngoài đồng. Mãi đến khi ăn tối xong, bố mẹ tôi lại ra đồng mang những bắp ngô đã bẻ về, người gùi, người quẩy. Trần tiên sinh nói ông phải đi chuẩn bị ít đồ, tối nay dùng để cởi giày cho tôi, dặn tôi đừng chạy lung tung, nhất là khi trời sắp tối, càng không được ra ngoài. Có chuyện gì thì đợi ông về rồi tính.
Tôi ở nhà một mình, nghĩ bụng dù sao cũng rảnh, liền lại lục tung đồ đạc trong nhà để tìm cây quạt mo của ông nội. Nếu đúng như bố tôi nói, cây quạt không được chôn theo, thì chắc chắn nó vẫn còn trong nhà. Nhưng rốt cuộc nó đã đi đâu?
Lục tung lên, quạt mo không thấy, lại tìm ra mấy cuốn sách giáo khoa hồi nhỏ tôi từng học. Chúng nằm trong một cái thùng gỗ lớn ở góc nhà, bên trong toàn sách là sách, có quạt hay không nhìn một cái là biết, nên trước đây tôi chẳng để ý. Tôi nghĩ, dù sao cũng chưa tìm được quạt ngay, chi bằng xem lại kỷ niệm xưa.
Tôi cầm từng cuốn sách lên, lật giở những dấu vết thời gian còn lưu lại trên trang giấy, lòng dạt dào trăm mối cảm xúc. Giá như ông nội còn sống, chắc chắn ông sẽ bắt tôi đọc cho ông nghe một đoạn, rồi dù có nghe hiểu hay không, ông cũng sẽ khen: “Cháu trai của ông đọc hay quá, sau này nhất định sẽ đỗ trạng nguyên.”
Dáng hình tiếng nói của ông như vẫn còn đây, nhưng đã là người thiên cổ. Nghĩ ngợi mông lung, mắt tôi nhòa đi. Trong làn nước mắt, tôi như lại thấy khuôn mặt hiền từ của ông đang mỉm cười.
Bỗng nhiên, một tấm ảnh rơi ra từ quyển từ điển. Trong ảnh là một ngôi nhà cổ, phía sau là núi xanh, phía trước là một đôi nam nữ trẻ. Người đàn ông trông rất giống ông nội, chắc là ảnh chụp ông hồi trẻ. Mặt sau tấm ảnh có một dòng chữ nhỏ, nắn nót: “Cửu Sư Bái Tượng, cuối cùng chúng ta cũng tìm thấy.”