Chương 8: Về thế giới mới
Màn sáng hiện ra trước mặt Cố Duy giống như một cuộn tranh mở ra, từ trái sang phải xếp thành hàng mấy chục hình chiếu.
Ngoài cùng bên trái là một món đồ điện trông như nồi cơm điện, bên phải nó là một hình bầu dục không đều, lớn hơn một chút, được tạo thành từ nhiều ký hiệu tổ hợp.
Bên phải hình bầu dục là một quả cầu nhỏ hơn, bên trong có hai lõi khác màu, xung quanh có vài chấm nhỏ.
Phía bên phải quả cầu còn có rất nhiều hình ảnh, trên đó ghi những ký hiệu và chữ mà Cố Duy không đọc hiểu.
Nhưng không hiểu thì không hiểu, kết hợp với “khung chuẩn” mà Kỷ nhắc tới, không khó để hiểu những hình chiếu này chính là mô hình hạt mà Kỷ biết.
“.” Ánh mắt Cố Duy nhanh chóng lướt qua màn sáng, cuối cùng chỉ vào mô hình thứ tư, hay nói đúng hơn là nhóm mô hình thứ tư: “Đại khái ở khoảng này. Theo cách gọi của đơn vị thông tin điện từ thì gọi là bit lượng tử, mô hình học gọi là fermion và boson, trong đó hạt có tính đại diện tương đối cao gọi là quark.”
Ai cũng biết.
Vật chất vĩ mô mà mắt thường có thể quan sát hiện nay đều được cấu thành từ các hạt vi mô.
Hạt vi mô từ lớn đến nhỏ lần lượt là phân tử, nguyên tử, proton và neutron (hạt nhân nguyên tử), cuối cùng là hạt cơ bản.
Còn hạt cơ bản thì chủ yếu gồm bốn loại lớn:
Quark, lepton, boson chuẩn và hạt Higgs.
Bốn loại lớn này lại chia thành 61 loại hạt vi mô.
Trong đó, quark và lepton còn gọi là fermion – chúng tạo nên cấu trúc ban đầu của vật chất có thể được quan sát.
Quark có tổng cộng sáu loại, gọi là sáu vị quark, lần lượt là lên, xuống, đỉnh, đáy, lạ, duyên.
Mỗi vị quark có ba bậc tự do bên trong, gọi là màu, vì vậy ở đây có 3x6 = 18 loại hạt, và 18 loại quark này lại có phản hạt của riêng mình, nên tổng số loại quark là 36.
Lepton thì có 12 loại, bao gồm neutrino v.v., vì vậy fermion có tổng cộng 12 + 36 = 48 loại.
Còn boson chuẩn và hạt Higgs thì được gọi chung là boson, là cách gọi các hạt có spin là số nguyên.
Trong đó boson chuẩn truyền tương tác cơ bản giữa các hạt, trường Higgs chứa hạt Higgs chịu trách nhiệm sinh ra khối lượng tĩnh, nên hạt Higgs được tách riêng ra, thuộc một loại riêng, biệt danh là hạt của Chúa.
Trong boson chuẩn, boson đảm nhận tương tác điện từ chỉ có một loại, đó là photon.
Còn boson của tương tác yếu thì có ba loại, lần lượt là W+, W- và Z boson.
Hạt truyền tương tác mạnh gọi là gluon, có tổng cộng tám loại.
Vì vậy tổng số boson là 1 + 1 + 3 + 8 = 13 loại.
13 + 48 = 61, tạo nên 61 loại hạt vi mô cơ bản nhất của thế giới – hoặc chính xác hơn, là mô hình vật lý hạt mà nền văn minh Trái Đất khám phá được trước khi Cố Duy xuyên không.
Neutron, proton và meson đều được cấu thành từ hai hoặc nhiều hạt cơ bản, nên gọi là hạt tổ hợp, thường lớn hơn hạt cơ bản nhưng nhỏ hơn nguyên tử.
Hình chiếu Kỷ đưa ra rõ ràng vượt xa khung hiện có của Trái Đất, nhưng mấy mục đầu Cố Duy ít nhiều vẫn phân biệt được – thứ nhất là vật chất vĩ mô, sau đó là phân tử, nguyên tử, thứ tư là fermion và boson v.v., hạt tổ hợp có vẻ được xếp vào nhóm thứ ba.
“Mới chỉ nhận thức được khung ‘hạt thời gian’ thôi à.” Nhìn mô hình hình chiếu Cố Duy chỉ, Kỷ lại vung tay, màn sáng lập tức biến mất: “Vậy kỹ thuật năng lượng thì sao? Đã đột phá phản ứng tổng hợp lạnh hay phản ứng tổng hợp hạt nhân có kiểm soát chưa?”
Cố Duy lại lắc đầu: “Chưa.”
“Lạ thật đấy,” Kỷ khoanh tay trước ngực, lông mày hơi nhíu lại: “Vậy anh đến đây bằng cách nào?”
Theo giới thiệu của Cố Duy, Trái Đất dù là về khung vật lý hay phát triển năng lượng đều khá nguyên thủy, cho dù trong khung đánh giá văn minh loại hai cũng thuộc loại cấp thấp, về lý thuyết không thể có kỹ thuật liên quan đến truyền tống không gian – bởi vì ngay cả truyền tống vật thể vĩ mô thông thường ở mức nhập môn cũng thuộc phạm vi liên quan đến khung hạt thứ năm, tức là cấp dưới của cái gọi là quark.
“Tôi á?” Nghe câu hỏi của Kỷ, Cố Duy không nhịn được cười khổ, sau khi cân nhắc một hồi vẫn quyết định kể lại cụ thể quá trình cho hai người nước ngoài này: “Tôi đến từ một quốc gia tên là Tung Của trên Trái Đất, mấy ngày trước…”
Tiếp đó Cố Duy kể lại một lượt tín hiệu cộng hưởng, cái hố bí ẩn kia và trải nghiệm trước sau khi mình rơi xuống hố.
Tuy luật rừng tối có phần ăn sâu vào lòng người trên Trái Đất, nhưng thứ đó cũng phải xét theo tình huống cụ thể để bàn, ít nhất Cố Duy không cho rằng tiết lộ những thông tin này sẽ gây hại gì cho Trái Đất.
Vẫn là câu đó, trước mắt trao đổi tình báo là lựa chọn tối ưu.
Kỷ yên lặng nghe hết lời Cố Duy, lông mày càng nhíu chặt hơn: “Vậy anh cũng không biết cụ thể đã xảy ra chuyện gì?”
“Đúng vậy,” Cố Duy thở dài, bất lực xòe tay với Kỷ: “Lúc tôi rơi xuống hố còn tưởng mình sắp thành hộp ngay tại chỗ, khác nhau chỉ là ở trận phục sinh có thể gặp ai thôi, kết quả không ngờ vừa mở mắt đã thấy các người – không biết nguyên nhân, không biết quá trình, thậm chí không biết hiện tại mình đang ở…”
“Thế giới nào.”
Cố Duy nhấn rất mạnh hai chữ “thế giới”, anh đang dùng cách này để bày tỏ suy nghĩ của mình:
Hai người nước ngoài các người lải nhải lâu như vậy, có phải cũng nên ném chút tình báo cho anh rồi không?
Dù sao ngoài cái tên Khoa Đạt Tư ra anh vẫn chẳng biết gì cả, đúng là Kennedy gãi đầu gà, trước sau mò không ra manh mối.
Kỷ và Milo bên cạnh lại trao đổi ánh mắt, sau một thoáng im lặng, cô hơi nghiêng đầu: “Cũng phải, dù sao đã nói là trao đổi thông tin, bây giờ nhìn lại có vẻ giống như hỏi cung một chiều. Không vấn đề gì, anh muốn biết những gì?”
Cố Duy mím môi, hít sâu một hơi, nhìn thẳng Kỷ: “Chuyện thứ nhất, tôi muốn biết lai lịch của các người – ý tôi là ngoài cái gọi là thuyền trưởng, kỹ sư cơ khí ra, còn có cả các người, và cả cái Khoa Đạt Tư kia nữa, thông tin về toàn bộ vòng văn minh, dù chỉ là tóm tắt đơn giản cũng được.”
Kỷ và Milo lúc gặp mặt từng giới thiệu đơn giản thân phận của mình, chỉ riêng từ phi thuyền đã đủ khiến Cố Duy liên tưởng vô hạn.
Nhưng muốn xác nhận những liên tưởng đó có chính xác hay không, chỉ dựa vào mấy từ “thuyền trưởng”, “kỹ sư cơ khí” rõ ràng là không đủ.
Cố Duy nhất định phải làm rõ tình báo về vòng văn minh thì mới có thể đưa ra phán đoán chính xác nhất về cục diện của mình.
“Yêu cầu rất hợp lý, cũng rất đơn giản,” đợi Cố Duy nói xong, Kỷ liền sảng khoái đồng ý: “Nhưng nếu đã bàn về tin tức vòng văn minh, thì có vài khái niệm của chúng tôi phải khớp lại trước đã.”
Cố Duy hơi sững người, nhưng rất nhanh đã hiểu ra: “Ý cô là định nghĩa vật lý cô nói lúc trước? Mấy thứ như Sag chẳng hạn?”
Kỷ gật đầu, giải thích: “Đúng vậy, ngôn ngữ là sản phẩm mật mã do sinh mệnh tự định nghĩa, mà mật mã học xét về bản chất thực ra chính là toán học lý thuyết, chỉ cần dùng hệ thống quy tắc để giải mã là có thể hoàn thành phân tích.”
“Ví dụ như giao tiếp giữa chúng ta lúc trước và bây giờ, thực tế có một chương trình chạy nền đang suy diễn và dịch nghĩa theo thời gian thực – chỉ là khoảng trống ‘thời gian thực’ này cực kỳ ngắn, nên anh không cảm nhận được thôi.”
“Nhưng mặt khác, khi liên quan đến tầng định nghĩa, đặc biệt là định nghĩa vật lý, thì có vài nội dung cần phải khớp trước.”
“Nhưng anh yên tâm, nội dung cần khớp không nhiều, anh chỉ cần kể lại đơn vị cơ bản nhất về thời gian và độ dài trên Trái Đất là được, dù có mơ hồ cũng không sao – ý tôi là đơn vị cơ bản ở trạng thái vĩ mô.”
“Thời gian và độ dài à…” Cố Duy nghĩ một lát, rất nhanh nói: “Đơn vị cơ bản về thời gian trên Trái Đất gọi là giây, định nghĩa của nó đã trải qua nhiều lần lặp lại, hiện nay chính xác nhất là khoảng thời gian 9.192.631.770 chu kỳ bức xạ điện từ tương ứng khi hai mức năng lượng siêu tinh tế của trạng thái cơ bản nguyên tử cesium 133 chuyển tiếp, đại khái giống như… tích tắc, như vậy là một giây.”
“Đơn vị cấp trên của giây gọi là phút, một phút bằng sáu mươi giây, sau đó là giờ, ngày, tuần, tháng và năm…”
“Đơn vị cơ bản của độ dài gọi là mét, chỉ khoảng cách ánh sáng đi được trong chân không trong 1299.792.458 giây, đơn vị cấp trên của nó là…”
Đừng thấy chuyên ngành vật lý thiên văn có vẻ như liên quan đến sao trời mặt trời, thực tế phần lớn thời gian nó đều tiếp xúc với công thức toán học, các tham số cần tính toán và nắm vững động một chút là từ năm sáu chữ số trở lên, những con số như tốc độ ánh sáng lại càng thuộc loại cơ bản trong cơ bản.
Vì vậy những con số mà người thường thấy dễ choáng váng khó đọc, với Cố Duy cơ bản chẳng khác gì đọc Tĩnh Dạ Tứ.
Hồi anh học tiến sĩ còn quen một kẻ lập dị, nói mớ cũng đọc công thức suy diễn vector LRL của điểm cận nhật sao Thủy – mà còn đọc ngược nữa.
Mấy phút sau.
“Xong rồi!”
Kỷ búng tay một cái, với những nhà khoa học như cô, được tiếp xúc với khung vật lý có tính dị vực thực ra là một chuyện khá vui:
“Định nghĩa vật lý của Trái Đất đã khớp với quy chuẩn vũ trụ, ví dụ một năm Trái Đất quy đổi thành năm vũ trụ chuẩn chỉ khoảng một phần ba, lại ví dụ một Sag đại khái bằng 25,7635 km…”
Cố Duy vô thức chớp mắt: “Vậy mà chênh lệch nhiều thế?”
“Cũng bình thường, tổng thể vẫn khá hợp lý,” Kỷ thản nhiên xua tay, tỏ ý Cố Duy ít thấy lạ: “Đơn vị cơ bản của đa số văn minh thường liên quan đến sao dãy chính, mà sao thì đủ loại, nên có văn minh có đơn vị cơ bản chênh lệch rất lớn với quy chuẩn chuẩn là chuyện rất bình thường.”
“Như cách chỗ chúng ta hơn năm mươi đơn vị tinh không có một hành tinh nhỏ tên là Salmada, cách sao dãy chính cực xa, lạnh muốn chết không nói, một năm trên đó tương đương hơn 600 năm Trái Đất của các anh, chu kỳ tự quay cũng gần hai mươi bốn ngày của các anh.”
Giọng Cố Duy thoáng cao lên: “Hả? Hơn 600 năm?”
“Đúng vậy,” Kỷ nhún vai với Cố Duy, nghĩ đến một chuyện thú vị: “Năm đó còn có một nhà văn tinh không tên là Quạ Trắng Nhất, khoác lác với độc giả rằng mình sẽ cập nhật năm vạn chữ mỗi ngày, đến hạn thì ngụy biện rằng cái gọi là một ngày là ngày Salmada – sau đó kết cục của tên đó thảm lắm, lần thứ một trăm năm mươi ba vì cập nhật không đủ mà bị treo lên đánh gãy chân, tôi còn quyên chút tiền nữa cơ.”
Cố Duy: “?!”
“Được rồi, không nói mấy chuyện linh tinh này nữa, vào chủ đề chính đi,” tiện miệng kể một chuyện lạ vũ trụ, vẻ mặt Kỷ rất nhanh nghiêm túc trở lại: “Tôi bắt đầu giới thiệu từ vòng văn minh nhé, góc độ này chắc anh dễ hiểu hơn một chút.”
Cố Duy vội vàng ngồi thẳng người.
Sau đó Kỷ tùy ý vẽ một vòng tròn trong không trung, mở miệng nói: “Thực ra xét về ý nghĩa chữ nghĩa, từ văn minh là một khái niệm rất phức tạp và rộng rãi, mang đầy màu sắc chủ quan.”
“Ví dụ túp lều tranh của hai ba người nguyên thủy là văn minh, bộ lạc nguyên thủy vài trăm người là văn minh, thành lớn hàng triệu người vẫn là văn minh, quốc gia hàng tỷ dân vẫn là văn minh – và rất thú vị là, quốc gia hàng tỷ dân có thể hùng mạnh vô cùng trên hành tinh, nhưng trong vũ trụ lại biến thành túp lều tranh ban đầu.”
“Càng thú vị hơn là… ở quy mô vũ trụ, túp lều của người nguyên thủy chỉ cần đủ may mắn, vẫn có thể lặp lại quá trình tiến hóa từ lều đến quốc gia.”
Cố Duy gật đầu, cách nói này không khó hiểu.
Nhìn Cố Duy đang suy nghĩ, Kỷ ngừng một chút, tiếp tục nói: “Rất lâu rất lâu trước đây, từng có một nền văn minh cấp ‘túp lều’ bước ra khỏi hệ sao của họ, bắt đầu thám hiểm vùng tinh không này.”
“Họ gặp những người nguyên thủy khác cũng dựng túp lều trong vũ trụ, những người nguyên thủy đó có kẻ hung tàn, có kẻ thân thiện, có kẻ trung lập, sau một loạt tranh chấp và hòa hợp, một ‘bộ lạc’ cấp vũ trụ cao hơn ra đời, rồi đến thành lớn, tiếp đó là quốc gia…”
“Lịch sử trên hành tinh, lại một lần nữa diễn ra trong tinh không.”
“Tiếp đó lại là hàng trăm nghìn năm biến đổi, các quốc gia chia hợp hợp chia, cuối cùng hình thành một vòng văn minh tích hợp vô cùng phức tạp.”
“Giai đoạn văn minh này… hay nói cách khác là thời đại này có một cách gọi chung, gọi là…”
“Biển Sao.”
